"Wat zwemt daar?"

Als dit stukje een ondertitel zou hebben, dan zou het "Een passie" zijn.
De titel echter van dit stukje is natuurlijk geïnspireerd op het alom bij vogelaars bekende boekje "Wat vliegt daar?". Voor velen de eerste gids in hun vogelaars bestaan. Ook bij mij staat het boekje in de kast, gekregen van mijn moeder toen wij van relatief 'normale' mensen, veranderden in vogelaars. Een kanttekening moet ik bij deze zin wel maken: mijn man is niet zo doorgeslagen als ik. Dat ik wel een beetje doorgeslagen ben vind ik zelf niet echt erg. Ik geniet van mijn hobby die eigenlijk een passie is. Een passie voor vogels. En daar ik in een polder woon met plas-dras, weiland en water, zijn water- en weidevogels een belangrijk deel van mijn dagelijkse natuurbeleving.

Uiteraard geniet ik net zoveel van de Vinkjes, Roodborstjes, Heggenmussen, Turkse tortels, Huismussen, Kool- en Pimpelmezen in de tuin en ook van de enorme groep Kauwen (die door de buurvrouw hardnekkig Kraaien worden genoemd), die in onze straat hun slaapplaats hebben. Oftewel, het maakt niet uit, zolang het maar vliegt of zwemt en bijkomend, fluit, roept of zingt.

Kauw (Corvus monedula, Jackclaw)

Terug naar de titel van dit stukje: "Wat zwemt daar?". Op deze, alweer, zonnige zondag sta ik op het punt om met scoop, kijker en camera de polder in te gaan als ik een sms van Paul krijg met de tekst: "Zwarte Zee-eend bij de recreatieplas". Even later krijg ik van Maria en Robert hetzelfde sms-je. Er was verzocht het bericht door te sturen en dát werkt. Het woord recreatieplas stelt me nog even voor een probleem. Bedoelen ze nu de Haarrijnse plas of bedoelen ze plas Breeveld bij Woerden? Het blijkt Woerden te zijn en dat is hooguit twintig minuutjes rijden op een zondag.

Met alle vogelkijkaccessoires in de auto draai ik niet rechts- maar linksaf richting Woerden want een Zwarte Zee-eend (je weet wel, die waarvan de vrouwtjes en juvenielen niet zwart zijn) in het binnenland is weer een bijzonderheid want zee is hier ver te zoeken.
Dus eerst naar Woerden toe en vervolgens lekker mijn eigen polder in.

Zwarte Zee-eend (Melanitta nigra, Common scoter)

Bij de plas staat een deel van de vaste groep vogelaars uit de regio al te kijken. Samen met mij komen er nog een paar bij. Mijn beste maatje, de telescoop, komt erg van pas bij de plas. De plas is groot, héél groot. De eend is ver weg, héél ver weg. En er is licht, véél licht. Eén minpuntje: het is tegenlicht.

"Wat zwemt daar?" Een stipje Zwarte Zee-eend in tegenlicht. Die Zwarte Zee-eend die overigens niet zwart is maar daarom door haar witte wangetje wel lekker opvalt. Gelukkig is er een mogelijkheid om een stukje langs de plas te lopen om de Zwarte Zee-eend in iets beter licht te zien. Iedereen maakt tegen beter weten in foto's. Allemaal bewijsplaatjes. Maar wel van de eerste Zwarte Zee-eend in onze regio. Knap gevonden door Nils en menig vogelaar is hem dankbaar. De Zwarte Zee-eend gaat ook nog even vliegen en dus maken we allemaal nog wat bewijsplaatjes. Klikkerdeklikkerdeklik hoor ik links, rechts, voor en achter me terwijl ik zelf ook sta te fotograferen. Zo gaat dat met doorgeslagen vogelaars.

Zwarte Zee-eend (Melanitta nigra, Common scoter)

Als de eend echt ver weg vliegt ga ik samen met Huib, Paul en Gert terug naar onze auto's. We rijden nog even naar de Ruigpootbuizerd bij Kockengen, ik kom er toch langs op weg naar polder Groot Mijdrecht. Ook hier komt de telescoop meer dan goed van pas, we moeten zelfs fors inzoomen om de Ruigpoot te ontdekken. Hier maken we geen bewijsplaatjes, dit beest is cameraschuw en zit op honderden meters afstand uit te buiken op de rand van een maisakker.

Ooit, in januari 2010, had ik het geluk om zelf een Ruigpootbuizerd te vinden tijdens een rondje polder. Deze zat toen heel mooi dichtbij en liet zich gewillig door mij vastleggen. Het was toen mijn eerste zelf ontdekte Ruigpoot en ik was er dolblij mee. En dan ook nog foto's..... Hieronder dus. Het mooiste vind ik de lichte iris van de Ruigpoot, hetgeen overigens duidelijk maakt dat het een jonge vogel betreft. Een eerste winterkleed noemen we dat. Er zijn natuurlijk nog meer kenmerken voor een eerste winterkleed. Bijvoorbeeld het donkerbruine buikschild. Het allerbelangrijkste waarom het een Ruigpootbuizerd is: de bevederde poten.

Ruigpootbuizerd (Buteo Lagopus, Rough-legged buzzard)

Ruigpootbuizerd (Buteo Lagopus, Rough-legged buzzard)

Inmiddels ben ik aardig afgedwaald maar zo gaat dat met een passie. Na de Ruigpoot van Kockengen reed ik door naar mijn polder. Natuurlijk heb ik even de Kolganzen bekeken en nog een ringetje afgelezen. YJV zwart. Geringd in 2010 en nu voor de 5e keer hier in de polder door mij afgelezen. Ze zijn echt plaatstrouw, die Kollen.
Vervolgens stopte ik bij de 'Grote Wije', een plas in de Botshol, naast de Vinkeveense plassen. Het eerste wat ik denk als ik de telescoop heb opgezet is, "Wat zwemt daar?" Een blik in de scoop tovert een brede grijns op mijn gezicht. Een Brillie! Brilduikers zijn zo leuk! Prachtige kleine eendjes die, de naam zegt het al, veelvuldig duiken en waarvan de mannetjes een gezichtje hebben met daarop lichte vlekken onder de goudgele ogen waardoor het lijkt of ze een leesbril dragen. De vrouwtjes zijn bruin met grijs van kleur maar hebben ook heel mooie oogjes.

Brilduiker vrouwtje

Brilduiker, man en 2 vrouwtjes ((Bucephala Glangula, Common Goldeneye)

Brilduikers kun je in de winter regelmatig én in behoorlijke aantallen zien. Het grappigste is het als ze gaan baltsen. Ze gooien dan constant hun kop achterover op hun rug. Vooral met zonneschijn zijn Brilduikers prachtig om te zien en knalt hun goudgele oogje eruit. In het Engels heten ze Common Goldeneye. Goudoog, dat is een passende naam. Ook van de Brilduikers heb ik archieffoto's al zijn ze niet helemaal scherp. Maar daarvoor heb ik een excuus, ik ben tenslotte in de eerste plaats een vogelaar ;-).

Brilduiker, man (Bucephala Glangula, Common Goldeneye)

Er zwemt nog meer op de plas, er vliegt nog meer door de lucht, er wandelt nog meer in het weiland en er zingt nog meer vanuit de struikjes. Als vogelaar kun je blijven kijken, luisteren en genieten van je passie. Ik ben een beetje erg doorgeslagen: ik schríjf er ook nog over. Met passie, dat dan weer wel.

Allemaal weer bedankt voor het lezen (tot het eind) en voor alle reacties op de vorige blogs.

Pak die muis!

 8 maart 2012

Velduil

Op de valreep, want zeer binnenkort zijn weg naar hun broedgebieden, ging ik nog eens op zoek naar Velduilen. Hoewel ik in januari zo gelukkig was ze vlak voor de lens te krijgen, was het daarna niet meer gelukt. Met het mooie weer wilde ik er dan nog wel een soort laatste poging van dit voorjaar aan wagen. Op de bewuste plek wat rond gereden, paaltjes afgegluurd en velden afgetuurd. Niet dat het nou direct saai was, maar van de Velduilen ontbrak wederom elk spoor. Zouden ze dan toch al zijn vertrokken naar de broedgebieden? Het broedgebied van de Velduil is voornamelijk in Rusland en Scandinavië maar een kleine populatie broedt op de Nederlandse-, Duitse-, en Deense Waddeneilanden en Schotland.

Gelukkig lieten zich wel andere leuke vogels zien en horen. Twee Ruigpootbuizerds, die binnenkort ook naar het hoge noorden vertrekken, kwamen regelmatig jagen en een muis slaan.

Ruigpootbuizerd

Een Blauwe Kiekendief vrouw zag ik buitelen en spectaculaire draaien maken voordat ze uitviel naar iets op de grond wat ik niet zag, maar zij duidelijk wel. Een Torenvalk hing bijna constant boven het ruige veldje en wist ook wel een muisje te waarderen. En uiteraard waren er diverse Buizerds die ook kwamen eten. Dit alles sloeg ik gade terwijl de Graspiepers, Groenlingen, Kieviten, Scholeksters en Veldleeuweriken druk baltsend en zingend het oor streelden.

Ineens zag ik, na een eeuwigheid wachten, schuin achter mij iets aan komen vliegen. Velduil!

Velduil

Even later kwam er nog een Velduil aan en nog wat later een derde exemplaar. Zo heb je niets, zo heb je er drie. Druk jagend vlogen ze over en langs. Speurend naar muizen die met regelmaat gevangen werden en die ik soms zelfs hard hoorde piepen terwijl ze tussen de best wel stevige uilenklauwen hingen.

Velduil

Soms gingen de Velduilen ook even rustig zitten in het veld (what’s in a name…). Ook dat is een fraai gezicht, vooral als ze hun kop bijna 360 graden draaien en met hun doordringende gele ogen in de rondte speuren. In zo’n ruig veldje, vertrouwt de Velduil blijkbaar volledig op z’n schutkleur. Er kwam een dame met twee honden het veld in gewandeld en ik zag hoe de uil zich drukte en zo bleef zitten terwijl de vrouw met haar honden langs hem liep. Ongelooflijk! Het is daarmee ook wel begrijpelijk dat als je niet weet waar zo’n Velduil zit, het heel moeilijk is om ze te vinden. Ze versmelten als het ware in hun omgeving.

Velduil

Velduil

De vluchtfoto’s zijn natuurlijk hartstikke leuk maar het ware spektakel was ‘de strijd om de muis’. Vangt een Velduil een muis, dan wil de Blauwe Kiekendief die muis ook hebben, dus komt er een luchtaanval, gevecht, worsteling. Noem het zoals je wilt. Idem dito voor de Torenvalk, die durft ook wel een Velduil aan te vallen voor het gemakkelijk binnenhalen van een prooi. Andersom gebeurt het trouwens ook. Dus ook de Velduil wil nog weleens een muisje pikken, ook van een soortgenoot. En ergens snap ik het wel, waarom zou je moeite doen om zelf te zoeken als een ander je eten al klaar heeft hangen tussen zijn poten? De Velduil die ik zag ruziën met de Blauwe Kiekendief dame moest uiteindelijk het onderspit delven; de Blauwe Kiekendief wist de muis afpotig te maken. Hieronder heb ik een paar foto’s van de luchtgevechten geplaatst. Het geeft denk ik wel een aardige indruk van wat zich afspeelde, al is het niet zo dichtbij. Op de eerste foto heeft de Velduil de muis in zijn klauwen en op de vierde foto zie je dat de Blauwe kiekendief er met de gepikte muis vandoor gaat.

Velduil met muis wordt aangevallen door een vrouwtje Blauwe Kiekendief

Velduil is de muis kwijt aan het vrouwtje Blauwe Kiekendief

Vrouwtje Blauwe Kiekendief smeert 'm met de muis

De Torenvalk had pech, die werd meteen al weggejaagd, die muis hield de Velduil zelf. Een Torenvalk is uiteraard ook een iets minder lastige tegenstander dan een Blauwe Kiekendief.

Velduil met muis stuurt Torenvalk weg

Toen er echt te weinig licht was om nog mooie foto’s te maken en goed te kijken was míjn etenstijd inmiddels ruimschoots voorbij. De spullen werden in de auto geborgen en de terugreis begon. Vlakbij het ruige veldje, 2 minuten na vertrek bleek één van de Velduilen in een scharminkelig boomtopje te zitten. In de invallende schemering starend over het veld waar zijn collega’s nog aan het ruziën of uitbuiken waren. Toen heb ik toch nog maar weer de camera uitgepakt en een laatste plaat geschoten. Als waardig afscheid van deze mooie vogels.

Velduil in de invallende schemering